Opdat de kinderen leven

Kinderen verschijnen in een wereld die hen eerder ziet dan dat zij zichzelf kunnen zien. De rijpingstijd is vervangen door een tijd die geen verschil kent tussen volwassen en onvolwassen bewustzijn.

Geschiedschrijving is mensenwerk.
En mensenwerk maakt geschiedenis en de geschiedenis van de mensheid is meer dan koele jaartallen en naakte feiten. De menselijke werkelijkheid van het voorbije wordt, in alle gradaties, gevat in de kunsten. De ontredderde figuur van Ossip Zadkine’s De verwoeste stad is de emotionele uiting in beeldtaal van het vernietigde hart en in zijn eigen woorden: Een kreet van afschuw tegen de onmenselijke wreedheid van deze beulsdaad. – De dokwerker van Mari Andriessen stáát voor de vastberadenheid van het Amsterdamse verzet. – Driekwart eeuw na de bevrijding sprak burgemeester Halsema uit dat de stad Joodse Amsterdammers ‘gruwelijk’ in de steek heeft gelaten, en bood daarvoor namens de stad excuses aan. In de naoorlogse literatuur zijn de drie woorden - afschuw, verzet en schuldbekentenis - verwoord in vele toonaarden.
In memoriam Sororis herdenkt Maurits zijn zus Saartje. Zij deelde haar jeugd met haar broer en hun gemeenschappelijke vriend Jacob van Hattum. Gedrieën werden ze verbonden door taal, poëzie en muziek. Zonder dat zij het destijds wisten, waren de drie vrienden spiritueel verbonden met de Amsterdamse achternaamgenoten door een parallelle, intellectuele strijdbaarheid, muzikale belangstelling en taalvaardigheid. Al in de schoolkrant van het Montessori Lyceum in 1935 waarschuwde de jonge Leo Mok voor de oprukkende tirannie uit nazi-Duitsland en citeerde hij uit Schillers tekst voor Beethovens Negende.
Het adagium Als je voor tirannen zwicht, verlies je meer dan lijf en goed is meer dan een politiek statement. We horen stemmen uit onze geschiedenis. We horen de echo van Theun de Vries, die in de hongerwinter getuigde van de muziek als ultieme vrijheid in het land van de tirannen.
Het is een kroniek van poëtische en menselijke veerkracht van hoe mensen, toen en nu, weigeren om het licht te laten doven/en in Alle Menschen werden Brüder blijven geloven.


Inkijkexemplaar (pdf)